Η Αρχιτεκτονική του Φόβου: Αποκωδικοποιώντας την Ηγεσία μέσα από τη Γλώσσα με την Καθηγήτρια Νικολέττα Τσιτσανούδη-Μαλλίδη
Οι μεταπτυχιακοί μας φοιτητές του Παντείου Πανεπιστημίου του Προγράμματος "Εφαρμοσμένα Οικονομικά & Μάνατζμεντ" είχαν την ξεχωριστή τιμή να παρακολουθήσουν μια μοναδική διαδικτυακή διάλεξη από τη Δρ. Νικολέττα Τσιτσανούδη-Μαλλίδη. Ως Καθηγήτρια Γλωσσολογίας και Ελληνικής Γλώσσας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και πολυβραβευμένη ερευνήτρια, συνδέθηκε στην ψηφιακή μας τάξη για να προσφέρει μια εις βάθος ανάλυση, αντλώντας έμπνευση από το βιβλίο της, Φοβογλώσσα.
Η παρουσίασή της αποτέλεσε μια αριστοτεχνική εξερεύνηση του πώς η επικοινωνία διαμορφώνει, και συχνά χειραγωγεί, την αντίληψή μας για την πραγματικότητα.
Οι Κρυφοί Μηχανισμοί του Λόγου
Η γλώσσα, όπως τόνισε η Καθηγήτρια, δεν είναι απλώς ένα μέσο έκφρασης· είναι το κορυφαίο εργαλείο-οργανισμός με το οποίο κατασκευάζονται, δομούνται και αναδομούνται οι πραγματικότητες. Καθοδήγησε τους φοιτητές στη σημασία που κρύβουν οι λέξεις, δείχνοντας πώς τα γλωσσικά στοιχεία εμπεριέχουν τον φόβο αλλά και πλήθος άλλων συναισθημάτων.
Κεντρικό θέμα της διαδικτυακής συνάντησης ήταν ο τρόπος με τον οποίο η γλώσσα μπορεί να εργαλειοποιηθεί. Με τη χρήση των κατάλληλων λέξεων - είτε με θετική είτε με αρνητική σημασία - η πραγματικότητα στρεβλώνεται με σκοπό την πρόκληση εκείνων των συναισθημάτων που υποβοηθούν τις εστίες εξουσίας. Παράλληλα, προειδοποίησε για τη «φυσικοποίηση» των γλωσσικών οντοτήτων, η οποία οδηγεί στην απενεργοποίηση της αναζήτησης των πραγματικών λόγων πίσω από αυτή τη γλωσσική αναπαράσταση. Ειδικά σε περιόδους κρίσης, παρατηρείται η ραγδαία ανασημασιολόγηση των λέξεων για την εξυπηρέτηση συμφερόντων, παρακάμπτοντας τη συγκατάθεση της κοινότητας που απαιτείται υπό κανονικές συνθήκες.
Ο Εθισμός στην Υπερβολή και η «Φοβογλώσσα»
Στο σύγχρονο τοπίο, το γλωσσικό κοινό είναι εθισμένο στον δραματοποιημένο λόγο και στον λόγο της υπερβολής. Ωστόσο, η υπερχρήση ορισμένων λέξεων οδηγεί αναπόφευκτα στην αποδυνάμωση του περιεχομένου τους. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ο φόβος και η «φοβογλώσσα» λειτουργούν ως μέσο χειραγώγησης των συναισθημάτων από τους εξουσιαστές. Για να το αντιμετωπίσουμε αυτό, προέτρεψε τους αυριανούς μανατζερς να αποσυναρμολογούν τους Λόγους της δημόσιας σκηνής, ανακαλύπτοντας την κρυμμένη σκοπιμότητα, υπενθυμίζοντάς μας πως η γλώσσα τα μαρτυρά όλα, ακόμη και όσα υποβόσκουν.
Η Σύνδεση με το Psychomanagement
Κοιτάζοντας προς τα «μέσα», η Καθηγήτρια ανέλυσε τι συμβαίνει «μέσα» μας όταν παράγουμε λόγο, υπογραμμίζοντας πως η γλώσσα είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τον εσωτερικό μας κόσμο. Αυτή η έννοια γεφυρώνει ιδανικά τη γλωσσολογία με τον πυρήνα του Psychomanagement: το «γιατί» και το «πώς» που προσπαθεί να ερμηνεύσει το Psychomanagement στην ανθρώπινη συμπεριφορά, προσεγγίζεται και απεικονίζεται ξεκάθαρα μέσα από τη γλώσσα που επιλέγουμε.
Τελικά, γλώσσα και ενσυναίσθηση σημαίνει βαθιά ανθρωπιστική υπόσταση. Όπως αναφέρει σοφά και η παροιμία μας, «Η γλώσσα κόκκαλα δεν έχει και κόκκαλα τσακίζει».
Η διάλεξη αυτή αποτέλεσε μια ισχυρή υπενθύμιση για κάθε μελλοντικό manager πως οι λέξεις έχουν τη δύναμη είτε να γκρεμίσουν την εμπιστοσύνη είτε να χτίσουν ανθεκτικές ομάδες με συναισθηματική νοημοσύνη.
#Psychomanagement #linguistics #management #leadership #language #PanteionUniversity #Emotionalintelligence
